Αστική Γεωγραφία

Στο μάθημα «Αστική Γεωγραφία και Κινητικότητα» οι σπουδαστές/ σπουδάστριες εξοικειώνονται με τις βασικές έννοιες της αστικής γεωγραφίας και τα κυριότερα προβλήματα τα οποία συνδέονται με την αστική ανάπτυξη στις σύγχρονες πόλεις. Ιδιαίτερα τονίζεται ότι η βασική συνιστώσα της ανάπτυξης του αστικού χώρου είναι η δημιουργία ιδιόμορφων κοινωνικών και χωρικών μορφολογιών. «Μορφολογίες» (γεωφυσικές, δομημένου περιβάλλοντος, συμβολικές) οι οποίες αποτελούν την καταγραφή στο χώρο της ιστορίας των δομών, των σχέσεων, των θεσμών και των αντιλήψεων που συντελούν στη διαμόρφωσή του. Διαλογικά με τα παραπάνω, το δεύτερο μέρος του μαθήματος εξειδικεύει στην κινητικότητα και τον τρόπο που εκφράζεται στον αστικό χώρο. Η γεωγραφία των μέσων μετακίνησης σε σχέση με την πολεοδομική μορφή, η θεωρία των δικτύων και ο μεταφορικός σχεδιασμός καθώς και ζητήματα προσβασιμότητας και ισότιμης πρόσβασης στο δημόσιο χώρο εξετάζονται στο σημείο αυτό. Αξίζει να σημειωθεί πως στο πλαίσιο ειδικά σχεδιασμένων ασκήσεων, οι οποίες εκπονούνται στη διάρκεια του εξαμήνου δίνεται έμφαση, στη διερεύνηση της χωρο-κοινωνικής συγκρότησης ή/και αναδιάταξης των σύγχρονων πόλεων. Εξετάζονται για παράδειγμα η δυναμική της διαμόρφωσης των χρήσεων γης,η σημασία των οικονομικών δραστηριοτήτων και των αξιών γης στη συγκρότηση αστικών περιοχών, η διάχυση ‘ασύμβατων’ χρήσεων και δραστηριοτήτων σε περιοχές κατοικίας, καθώς και η σχέση τους με προϋπάρχουσες ή όχι τάσεις ‘υποβάθμισης’. Κύριες Ενότητες: Εισαγωγή (ορισμός, τρόπος μελέτης και βασικές έννοιες της Αστικής Γεωγραφίας), Το Σύστημα των Πόλεων (1. Διαδικασία Αστικοποίησης, 2. Ιεράρχηση πόλεων και περιοχές επιρροής, 3. Αλληλοεπιδράσεις πόλεων, 4. Θεωρία της οικονομικής βάσης και εξέλιξη των πόλεων, 5. Αστική Αλλαγή και αναδυόμενες αστικές μορφές), Το σύστημα Πόλη (1. Αστικές Χρήσεις Γης, 2. Γαιοπρόσοδος 3. Γεωγραφική κατανομή των εμπορικών και δευτερογενών δραστηριοτήτων, 4.Το όριο πόλης και αγροτικού περίγυρου), Προβλήματα στον αστικό χώρο (1. Προβλήματα κατοικίας στην πόλη, 2. Κοινωνικά προβλήματα στον αστικό χώρο), Οι ευρωπαϊκές πόλεις, Προβλήματα του ελληνικού αστικού χώρου, Αστική Διακυβέρνηση. Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση του φοιτητή με τις βασικές έννοιες της αστικής γεωγραφίας και η εμβάθυνση σε θέματα που αφορούν τη δημιουργία των κυρίαρχων και ιδιαίτερων κοινωνικών και χωρικών μορφολογιών. Ο φοιτητής προσεγγίζει τις βασικές έννοιες πολεοδομίας και θεμάτων που αφορούν την ανάπτυξη του αστικού χώρου (σε παράλληλο χρόνο με το υποχρεωτικό μάθημα «Πολεοδομία»), καλείται να αντιληφθεί, μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα, τους συσχετισμούς και τις αλληλεξαρτήσεις που αναπτύσσονται σχετικά με τη δομή, τους θεσμούς, τις αντιλήψεις που διαμορφώνονται στο χώρο.Παράλληλα, επιχειρεί να κατανοήσει ζητήματα που έχουν να κάνουν με την κινητικότητα και το σχεδιασμό των μεταφορών, ένα ζήτημα που τα τελευταία χρόνια ήρθε στο προσκήνιο στον ευρωπαϊκό χώρο, μέσα από τη γενικευμένη στροφή για παραγωγή Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ), γεγονός που εκφράζει την ανάγκη για ανεύρεση βιώσιμων και «κοινωνικών» λύσεων μετακίνησης