1ο Εξάμηνο ΑΜ

Το μάθημα της Εισαγωγής στην Αρχιτεκτονική Σύνθεση, που διδάσκεται στο 1ο και 2ο εξάμηνο των σπουδών της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ, ως μία ενότητα, έχει στόχο να φέρει τις φοιτήτριες και τους φοιτητές σε μια πρώτη επαφή με τα μαθήματα της Σύνθεσης, τα οποία διατρέχουν όλα τα εξάμηνα ώς βασικός κορμός άρθρωσης του Προγράμματος Σπουδών. Το μάθημα συγκροτεί την εισαγωγή στις θεμελιώδεις έννοιες της αρχιτεκτονικής. Διδάσκονται τα στοιχεία του χώρου, η γεωμετρία του, το βασικό του λεξιλόγιο, η κατανόησή του, τα μέσα και οι τεχνικές αναπαράστασής του. Ο εισαγωγικός χαρακτήρας του μαθήματος χαρακτηρίζεται από την επεξεργασία μιας σειράς εργασιών-θεμάτων κλιμακούμενης συνθετότητας, στις οποίες σταδιακά εισάγονται οι διάφορες παράμετροι που υπεισέρχονται στο σχεδιασμό του χώρου. Επιδιώκεται, έτσι, αρχικά η αντιμετώπιση του αρχιτεκτονικού προβλήματος με περιορισμένα σε αριθμό και πολυπλοκότητα δεδομένα και ζητούμενα. Στο μάθημα γίνεται η πρώτη προσέγγιση της συνθετικής διαδικασίας: σύλληψη, διερεύνηση, διατύπωση, επεξεργασία, οριστικοποίηση, παρουσίαση της ιδέας. Τέλος γίνεται η εισαγωγή στις βασικές έννοιες της κίνησης και της στάσης του φωτός, της κλίμακας και των αναλογιών της δομής της υλικότητας και της κατασκευής και επιχειρούνται οι πρώτες συστηματικές προσπάθειες αρχιτεκτονικής σύνθεσης, που στοχεύουν στο σχεδιασμό χώρων που θα δεχθούν τις ανθρώπινες δραστηριότητες, τη ζωή.

Ιστορία της αρχιτεκτονικής, της κατοίκησης και των εικαστικών τεχνών από την Εποχή του Λίθου έως την κατάλυση του τελευταίου ελληνικού κράτους της αρχαιότητας το 30 π.Χ. Πρώιμοι μεσογειακοί πολιτισμοί: Αίγυπτος, Εγγύς Ανατολή, Πρωτοκυκλαδικός, Πρωτοελλαδικός, Μινωικός και Μυκηναϊκός πολιτισμός: αρχιτεκτονική (οικισμοί, ακροπόλεις, οχυρώσεις, ανάκτορα, ταφικά και λατρευτικά μνημεία) και τέχνες (τοιχογραφία, γλυπτική, ειδώλια, κεραμική, μικροτεχνία). Σκοτεινοί Αιώνες. Γεωμετρική και Αρχαϊκή Εποχή έως το 480 π.Χ.: Μνημειακή αρχιτεκτονική, ρυθμοί ναοδομίας, κατασκευή, υλικά. Η επανεμφάνιση της εικόνας στις τέχνες. Αρχαϊκή γλυπτική, μελανόμορφος και ερυθρόμορφος ρυθμός αγγειογραφίας. Κλασική περίοδος και Ελληνιστικοί χρόνοι. Σημαντικά Ιερά, ναοί. Δημόσιος χώρος, δημόσια κτήρια και οικοδομικά προγράμματα στην πόλη-κράτος. Κατοικία, ανάκτορα και τάφοι. Κλασική και ελληνιστική γλυπτική, τοιχογραφίες και ψηφιδωτά. Αρχιτεκτονική και τέχνες στις ελληνικές αποικίες. Κοινωνικές και πολιτισμικές διεργασίες σε συνάρτηση με τη μόνιμη κατοίκηση, την αστικοποίηση, τη γένεση της μνημειακής αρχιτεκτονικής και τέχνης. Από τους οικισμούς των σκοτεινών χρόνων στην ελληνιστική πόλη.

Μέθοδοι ανάλυσης, σύνθεσης και αποτύπωσης του φυσικού χώρου στο πλαίσιο της σχεδιαστικής μελέτης. Συνθετικές αρχές και χρήση αξόνων. Εντάσεις και αφαιρέσεις με στόχο την απόδοση των σημείων, των όγκων και των επιπέδων. Ποιοτικές και δυναμικές διαφοροποιήσεις της τονικότητας για την κατανόηση του φωτός και της τρισδιάστατης χωρικότητας. Ασκήσεις εκτός εργαστηρίου, σε χώρους που με διαφορετικές συνθήκες όπως μουσεία, πλατείες, δρόμοι, καταστήματα, κ.α. Ασκήσεις γραφής και απόδοσης των ειδικών χαρακτηριστικών κάθε χώρου. Κάρβουνο, πειραματισμοί με κολλάζ και η απόδοση του χώρου με οικονομίες που επιβάλλουν διαφορετικά μέσα.

Ασκήσεις με σχέδια και πηλό, που στοχεύουν στην επανεκκίνηση την αντίληψης και στη συγκρότησης νέων-προσωπικών μηχανισμών ανάγνωσης και κατανόησης των χαρακτηριστικών της ανόργανης ύλης. Το μάθημα Πλαστική 1 διερευνά: 1. Την εις βάθος μελέτη ανόργανων δομών, επεξεργασμένων ή μη, με ποικίλες σχεδιαστικές προσεγγίσεις (μονοκονδυλιές, τρισδιάστατο σχέδιο), καθώς και τη δυναμική τους σχέση με τα σημαινόμενα της υλικής του υπόστασης. 2. Τις αισθήσεις, και το σώμα ως αντιληπτικά εργαλεία της μορφής (Απτική αντίληψη). 3. Τη σταδιακή μετάβαση από τη δισδιάστατη μελέτη στη χωρική κατασκευή 4. την κατανόηση του κενού και του πλήρες στη Πλαστική κατασκευή.

Το μάθημα διδάσκει θεμελιώδεις έννοιες παραστατικής γεωμετρίας, μαθηματικής-αναλυτικής σκέψης και παραμετρικού σχεδιασμού και εφαρμογή αυτών στο σχεδιασμό και κατασκευή τρισδιάστατων αντικειμένων από επίπεδες επιφάνειες. Το μάθημα εστιάζει σε διαδραστικές γραφικές μεθόδους γεωμετρικών απεικονίσεων μέσω ορθών ή κεντρικών προβολών με χρήση υπολογιστή και θέτει τις θεωρητικές βάσεις για γεωμετρική μοντελοποίηση, παραμετρικό σχεδιασμό, και υπολογιστική σκέψη για τα επόμενα εξάμηνα σπουδών. Έμφαση δίδεται σε χωρικές αντιστοιχίες ανάμεσα στις δύο και τρείς διαστάσεις, χωρικούς μετασχηματισμούς και κατασκευές αναπτύξιμων επιφανειών.

Παρουσίαση μέσω παραδειγμάτων της πρακτικής σημασίας της κατανόησης των γνώσεων της δομικής μηχανικής για την ενίσχυση της αρχιτεκτονικής σύλληψης και δημιουργίας. Διδασκαλία των βασικών εννοιών, γνώσεων και εργαλείων της στατικής, της αντοχής των υλικών και της μεθοδολογίας διαστασιολόγησης των δομικών στοιχείων, που περιλαμβάνει πέντε ενότητες. 1. Στην κλίμακα του συνόλου της κατασκευής: παρουσίαση των βασικών δομικών στοιχείων και της προσομοίωση τους, των διαφόρων ειδών στηρίξεων φορέων και φορτίων, της έννοιας ισοστατικός υπερστατικός, των εξισώσεων ισορροπίας και της μεθοδολογίας υπολογισμού αντιδράσεων στήριξης και δυνάμεων σύνδεσης. 2. Στην κλίμακα της διατομής: ανάλυση επίπεδων ισοστατικών φορέων, ολόσωμων και δικτυωτών, προσδιορισμός των εντατικών μεγεθών (εσωτερικών δυνάμεων και ροπών) και χάραξη των αντίστοιχων διαγραμμάτων. 3. Στην κλίμακα του υλικού: Μηχανικές ιδιότητες υλικών και μηχανική συμπεριφορά μελών έναντι διαφόρων καταπονήσεων. Ορθή τάση και παραμόρφωση. Διατμητική τάση και παραμόρφωση. Ορθές τάσεις λόγω κάμψης. Η σημασία της ροπής αδρανείας της διατομής. 4. Σχέσεις ανάμεσα στις εσωτερικές δυνάμεις και ροπές και τις παραμορφώσεις. 5. Εισαγωγή στην διαδικασία σχεδιασμού του φέροντος οργανισμού. Κριτήρια διαστασιολόγησης για οριακή κατάσταση αστοχίας (αντοχή, λυγισμός) και για οριακή κατάσταση λειτουργικότητας (Βέλη κάμψης).

Αναλυτική Γεωμετρία στο επίπεδο και το χώρο. Κωνικές τομές. Εξίσωση ευθείας στο R3. Εξίσωση επιπέδου. Επιφάνειες β΄ βαθμού. Πίνακες. Χαρακτηριστικά ποσά. Τετραγωνικές μορφές και εφαρμογές τους στις πράξεις συμμετρίας. Γεωμετρικές εφαρμογές του ορισμένου ολοκληρώματος: εμβαδό επιπέδου χωρίου, όγκος στερεού εκ περιστροφής, μήκος τόξου, εμβαδό επιφάνειας εκ περιστροφής. Διαφορικές εξισώσεις. Θεωρία γραφημάτων. Εφαρμογές σε προβλήματα βελτιστοποίησης. Γραφήματα Euler και Hamilton. Επίπεδα γραφήματα. Τύπος του Euler. Χρωματισμοί. Το θεώρημα των 5 και 4 χρωμάτων. Σχεδίαση με γραφήματα.